LIBER
XV.
843
Puluis
pyrius
absque
strepitu
sphaerulam
eijciens
e
machinis.
Ergo
quod
ardet
tenuissimum,
&
siccissimum
esse
necesse
est,
vt
palea
aqua
ardens,
pyrius
pul¬
uis.
Sed
in
hoc
aliquid
est
terreum
propter
hoc
haliintrum,
ideoque
strepitum
edit.
Conati
sunt
ob
id
quidam
detracto
halinitro
puluerem
com¬
ponere,
qui
sine
strepitu
sphaerulam
emitteret.
Quòd
si
lentè,
&
sine
magna
vi,
fieri
potest.
Atque
hunc
Brassauolus
refert
Ferrariae
ducem
inue¬
nisse,
sed
qui
sine
impetu,
ac
ad
XII.
fermè
pas¬
sus
tantum
extenderet
ictum:
Cum
magna
au¬
tem
vi
(vt
dixi)
est
impossibile.
Detracto
enim
halinitro,
adhuc
adeo
elaborari
poterit
puluis
pyrius
vt
sphaerulam
emittat,
&
sine
strepitu.
Sed
in
vniuersum,
quantum
è
strepitu,
tantùm
ex
impetu
detraxeris.
Alud
ad
idem.
Quòd
pyrius
puluis
strepitum
edat,
causa
est
eius
crassitiei
adscribenda:
Nam
quo
grana
maio¬
ra
&
duriora
fuerint,
tantò
maior
edit
puluis
soni¬
tum.
Vt
ergo
puluis
pyrius
sine
strepitu
globum
extrudat,
puluis
ipse
conteretur
subtilissimè.
Felix
Platerus
D.
Puluis
pyrius
in
bellicis
instrumentis
mi¬
ra
operans.
Si
quis
in
vulgarem
puluerem
duodecimam
ar¬
genti
viui
partem,
marchasitę
tantundem,
&
colopho¬
niae,
&
rectè
pertunderit,
&
per
miscuerit:
hoc
pul¬
uere
si
bellica
repleuerit
instrumenta,
vbi
ignem