262
LIB.
II.
ALCHEMIAE
TRACT.
I.
TRACT.
II.
CAP.
IIII.
De
quinta
essentia
mineralium.
Qvinta
essentia
mineralium
est,
quae
ex
mineralibus
conficitur.
Excel¬
lunt
hîc
quintae
essentiae
metallorum
&
gemmarum,
&c.
PRAXIS
QUINTAE
ESSENTIAE
METALLORVM
in
genere.
Metallum
potabile
per
aquam
fortem
factum
via
magisterij,
spiritu
vini
optimo
perfunditur,
digeriturque
ad
mensem
suum
in
fimo.
Post
destil¬
latur
vsque
ad
siccum,
ita
vt
aliquid
de
metallo
exeat
per
alenbicum.
Quod
in
fundo
est
coagulatum,
soluitur
denuò
in
oleositatem,
cum
qua
prior
o¬
pera
repetitur,
donec
nobilissima
pars
metalli
sit
exhausta,
&
per
alembi¬
cum
ducta,
quanquam
&
totum
possit
repetito
labore
elici.
Quod
extra¬
ctum
est,
digere
in
fimo
per
mensem,
destilla
igni
lento,
&
prodit
menstru¬
um.
Muta
receptaculum,
&
valentiore
calore
vrge,
exitque
liquor
metalli¬
cus
ferè
bicolor.
Pars
enim
albet,
pars
colorem
sui
metalli
obtinet:
quiescant
in
recipiente,
&
Q.
essentia
ad
fundum
secedit
à
parte
albida
materiali:
sepa¬
ra,
albam
reducere
vel
in
mercurium
vel
metallum
potes.
Quintam
essen¬
tiam
in
peculiari
phiola
digere
cum
spiritu
vini,
&
circula
saepius,
donec
a¬
missa
acrimonia,
summam
tenuitatem
adipiscatur.
Quod
si
acredo
nondum
cesserit,
aquam
bis
destillatam
affunde,
macera
&
destilla
quoad
satis.
Metallorum
rationem
imitantur
marcasitae.
In
alba
tamen
&
bismu¬
tho
vtraque
pars
albet:
attende
ergo
vt
bene
separes.
"Nota
quintae
essentiae
est,
si
proiecta
super
lamina
candente
non
fu¬
mat,
sed
irrepit."
Paracelsus.
Aliter
fit
quinta
essentia
ex
metallorum
tincturis
&
oleis
per
digestio¬
nes
in
quinta
vini
essentia,
destillationes
&
circulationes,
adeò
vt
non
tan¬
tum
vinum
destilletur
inde,
sed
&
essentia
metalli
exeat
denuò
aliquoties.
Sunt
&
descriptiones
metallicarum
essentiarum
peculiares,
vt:
QVINTA
ESSENTIA
AVRI.
Aurum
per
stibium
purgatum,
calcina
per
vaporem
plumbi:
calcem
cum
sale
ammonio
reuerbera
vsque
ad
rubedinem:
ablue
salem
per
stilla¬
titiam
dulcem.
Calcem
sicca.
Affunde
spiritus
vini
misti
cum
liquoris
re¬
sinae
abiegnae
stillatitij
parte
decima,
quantum
sufficit
ad
eminentiam
di¬
giti
vnius
vel
duorum.
Digere
donec
coloretur
aqua,
&
suscipiat
tinctu¬
ram,
quam
effunde,
reposito
spiritu
alio,
quo
pacto
tincturae
solent
elici.
Solu¬