469
402
LIB. ALCHEMIAE II. TRACT. II.
Quartus ex circumstantia praecipuè nascitur, & arbitrio artificis, qui ta¬
men aliquando cogitur rerum naturam sequi; quomodo in hydrargyro praecipita¬
to ferè molestum est tot repetitionibus fatigari. Itaque pars in flores redigitur, pars
figitur. Ita in sulphure & similibus.)
Porrò in turpethorum genere nobiliora sunt, turpetha metallorum,
turbith minerale, aurum vitae, antimonium diaphoreticum, sulphur reuer¬
beratum, butyrum arsenici, butyrum tartari, &c.
TVRPETHA METATLLORVM.
Metallorum mercurius praecipitatur aqua forti, vel alia conuenien¬
te; & aqua ouorum figitur, sublimandoque volatilitate subtracta, restat in
fundo turpethum. Hoc exaltatur circulatione in aqua theriacali, vel ad vsum
congrua alia. Et hic vius est modus.
Alius est per sublimationem à chalcantho; vbi semper pars violatica
redditur non volatili, ita vt volatica per deliquium soluta, imbibatur fi¬
xa, & postea igni graduali confirmetur, sublimationeque comprobetur.
Tertius est vt metallum corrodatur in crocum, vel calcem; ex quibus
segregata parte fugace, quod restat elaboratur ad excellentiam arcani tur¬
pethi per reuerberationes, digestiones, circulationes in spiritu vini, &c. Id
fit nonnunquam etiam abstracta tinctura, quomodo in croco Martis, & in
auro, hic album corpus relictum nobile gignit turpethum, ibi ferrugo re¬
uerberationibus subtilianda, quanquam ad vsus externos vulnerum, vice¬
rum, &c. vel metallica artificia.
(Quomodo mercurij metallorum parentur, suo loco distum est. Aquae prae¬
cipitationis leguntur respectu vsus, vt ad ministeria metallica sit acuta, seu for¬
tis; ad medicinam internam vitrioli spiritus, aqua mellis spiritus salis, liquor li¬
moniorum, berberum, &c. Ad externam tum dictae modo, tum acetum radica¬
tum, &c. Volatilitas subtracta hic pro flore est. Nam mercurius ille magi¬
sterium chymicum est, siue totum metallum in eum soluatur, siue sit principium
quoddam eius. Itaque vtraque pars vtilis est. Antequam autem figatur aqua o¬
uorum praemitti potest fixio per spiritum colcotaris vel talci. Nam ouorum aqua
est paulò debilior, & potius corrigit acrimoniam, quam fixionem inducat. In
secundo modo ignis gradualis paulatim à primo & leni procedit ad validiorem
quem cum fert, ad sublimationem transimus, qua volatiles reliquiae segregantur.
Fixa pars potest amplius spiritu vini circulari & cemento quoque tandem agita¬
ri. Sed cum gradus sint fixionis; prudentis est dispicere quousque sit pergendum.
Alia est metallica fixio, alia medica.
Dornesius operosè de singulorum metallorum turpethis praecepit; sed ille po¬
tius quintam essentiam suo modo conficit. Ne omnia transscribam, subijciam v¬
num tantum exempli loco.
TVR¬