LIBER
XV.
815
Nuim
quomodo
quot
passuum
M.
exegerit,
vel
plaustrum,
deprehendamus.
Cùm
currum
aut
nauim
facere
volumus,
quae
quot
M,
passuum
exegerit
nos
doceat.
Rota
cuius
ambitus
sit
pedum
duodecim
cum
dimidio:
atque
tympanum
circa
axem
cum
denticulo,
qui
vbi
rota¬
versa
fuerit
rotae
occurrens
C
C
C
C
dentium,
vnum
ex
illis
transferat.
Ita
perfectis
CCCC.
reuolu¬
tionibus
rotae
primae,
V
M
pedum
exacti
erunt
pas¬
sus
M.
Vbi
vero
rota
hęc
conuersa
fuerit
altero
den¬
ticulo
detegat
modiolum,
ex
quo
lapis
in
subiectum
vas
aeneum
excidat,
vt
sono
&
numero
lapillorum
M
passuum
multitudinem
ostendat.
Aut
verso
in
dicabit
in
alia
rota
passuum
M.
Ita
in
artificiosis,
vt
Vitruuius
docet,
facilè
est
ad
exactam
rerum
cognitionem
peruenire.
Sed
in
contemplationibus
proximum
ante
nominatum
exemplum
erit.
Cardanus.
Instrumentum
perennis
motus.
Antonio
de
Fantis
Taruisino,
viro
nostrę
aetatis
trudito
atque
ingenioso,
visum
est
instrumentum
perpetui
motus
conficere
posse,
tali
industria,
qua¬
li
infrà
describitur:
verum
ad
hoc
ostendendum,
tria
supponit
sibi
experimenta
probata:
primum
quòd
lapis
herculeus
si
forma
circulari
figuretur,
duo
habet
puncta
è
directo
opposita:
quorum
alterum
semper
ad
boream.
alterum
ad
austrum
tendit,
si
in
aequilibrio,
&
liberè
suspendatur,
&
similiter,
si
in
pyxide
lignea
imponatur,
ea
verrò
in
aqua
tam
diu
circumuoluetur,
donec
ea
puncta,
quae
polos
appellat,
ad
suas
coeli
partes
respi¬
ciant.
Hoc
autem
à
nobis
aliàs
ostensum
est.